School Noordeloos wint prijs Q*Primair
De School met de Bijbel in Noordeloos is winnaar van 'de meest aansprekende good practice Q*Primair'. Alex de Bruijn, directeur: „We hebben een eenvoudig en doeltreffend concept gevonden om kwaliteitszorg en integraal personeelsbeleid hand in hand te laten gaan op school. Onze werkwijze is bovendien eenvoudig en ook gemakkelijk in te voeren. (…) We gebruiken het programma 'Werken Met Kwaliteitskaarten' van Cees Bos. Aan de hand van de kaarten voeren we met elkaar het gesprek over onze (sub)doelen: hoe doen we de dingen en hoe willen we ze doen? We zijn erachter gekomen dat dit gesprek minstens net zo waardevol is als de neerslag ervan op de kaarten. Zo zijn we steeds met elkaar in gesprek over ons onderwijs, onze school.”
Kortom, zegt Q*Primair: een aansprekende en eenvoudige manier om met het hele team met schoolontwikkeling aan de slag te gaan. Voor de organisatie was dat voldoende reden om ditmaal de prijs aan deze school toe te kennen. Om in aanmerking te komen voor de prijs hoeven scholen geen uitzonderlijke of geheel zelf bedachte werkwijze aan te leveren. Q*Primair is voor haar databank op zoek naar beknopte en aansprekend beschreven ervaringen van het werken aan kwaliteitszorg.
Het winnende goede praktijkvoorbeeld is te bekijken in de 'good practice databank' van Q*Primair op internet:www.qprimair.nl.
Kwaliteitszorg en IPB hand in hand met de Kwaliteitskaarten Cees Bos
Samenvatting
We waren op school bezig met het invoeren van kwaliteitszorg aan de hand van de kwaliteitskaarten van Cees Bos. Niet lang daarna diende het ‘IPB-denken’ zich aan. We wilden deze twee ontwikkelingen nauw aan elkaar verbinden (daar lenen ze zich namelijk uitstekend voor!) en zagen de genoemde kwaliteitskaarten als bouwstenen hiervoor. We hebben nu een eenvoudig en doeltreffend concept om kwaliteitszorg en IPB hand in hand te laten gaan op school. Voor iedereen een navolgbare en haalbare ‘kaart’!
Aanleiding en doelstelling
Enkele jaren geleden - toen we voorzichtig gestart waren met het invoeren van kwaliteitszorg m.b.v. de kwaliteitskaarten van Cees Bos - kwam het ‘IPB-denken’ om de hoek kijken. We zijn van mening (en in die mening zijn we in de loop van de tijd enorm gesterkt!) dat IPB in relatie tot kwaliteitszorg vooral een kwestie van doen is, iets dat opgebouwd moet worden door aan de slag te gaan. Verder zochten we de kracht in de eenvoud. We beseffen heel goed dat theoretische kennis bij deze ontwikkeling onmisbaar is, maar eerst heel lang theoretiseren voordat je daadwerkelijk gaat innoveren, is niet effectief en zeker niet productief. We vonden in Cees Bos (juist ja, de bedenker van de kwaliteitskaarten) de man die geheel beantwoordde aan onze wens. We nodigden hem uit om op een studiedag met het team aan de slag te gaan met IPB in relatie tot kwaliteitszorg. Het werd een succesvolle bijeenkomst, waarop we daadwerkelijk aan de slag gingen met IPB in relatie tot onze kwaliteitszorg. Het was het begin van een traject van veel met elkaar DOEN. Momenteel bouwen (en leren!) we nog volop met elkaar. Het zal nog wel even duren voor het bouwwerk met de muren IPB en kwaliteitszorg helemaal staat!
Aanpak
Op onze school gebruiken we al vanaf het moment dat we van start gingen met kwaliteitszorg de kwaliteitskaarten van Cees Bos. Hij heeft ons veel werk uit handen genomen door de bril van de inspectie te lenen en voor ons te lezen wat zij goed onderwijs vinden. We kunnen ons voor een groot deel vinden in de indicatoren (wij noemen het hoofddoelen) en de bijbehorende kernkwaliteiten (door ons simpelweg subdoelen genoemd) zoals op de kaarten omschreven. Toch willen we de hoofd- en subdoelen niet klakkeloos overnemen. We zijn daarom gestart met het formuleren van onze eigen schoolspecifieke doelen per onderwerp. Het hele team wordt daarbij betrokken. Eerst in groepjes belangrijke doelen formuleren, daarna beoordelen de groepjes de doelen van elkaar op belangrijkheid en vervolgens worden de meest breed gedragen doelen opgeschreven. Pas dan vergelijken we onze doelen met de doelen zoals ze op de kwaliteitskaarten staan beschreven (lees: zoals de inspectie ze heeft geformuleerd). Als onze doelen overeenkomen met de doelen van de inspectie nemen we deze over (wij spreken dan over het adopteren van deze doelen). Als wij doelen hebben die de inspectie niet heeft, nemen we die doelen wél op in ons overzicht. Dat maakt de kwaliteitskaarten schoolspecifiek. De scholen in Nederland zijn wat ons betreft geen eenheidsworst. Kwaliteitszorg biedt kansen om je als school te profileren! Daar doen we graag ons best voor. Als de hoofddoelen eenmaal gesteld zijn, stellen we als team in diverse vergaderingen kwaliteitszorg de kernkwaliteiten (subdoelen) met elkaar vast. Dat levert heel goede gesprekken op over de inhoud van ons onderwijs: de kern van ons beroep!! Het gesprek over de subdoelen (hoe doen we de dingen en hoe willen we ze doen) is minstens zo waardevol als de neerslag van doelen die uit dit overleg voortvloeien! Als we eenmaal onze schoolspecifieke kaarten per onderwerp hebben (we zijn hier nog lang niet mee klaar, want het is een langdurig, intensief maar zeer leerzaam traject om alle (sub)doelen helder te krijgen) gaan we deze met elkaar (eerst in groepjes en later weer plenair) scoren. Van een onderwerp wordt een jaarplan opgesteld (voor een voorbeeld, zie bijlage). Dit jaarplan geeft aan waaraan we wat betreft het bewuste onderwerp gaan werken en hoe we dat gaan doen. Welke nascholing volgen we? Het onderwerp dat aangepakt wordt, vormt dat jaar ook uitgangspunt voor het IPB. Hoe? Een leerkracht kiest uit de schoolspecifieke kaart van het onderwerp enkele doelen waaraan hij/zij wil gaan werken. Deze doelen komen in het POP en worden tijdens een gesprek met de directeur geëvalueerd. Zo gaan schoolontwikkeling en persoonlijke ontwikkeling hand in hand. Verder gebruiken we onze doelen bij het traject van werving en selectie e.d.. Alle kwaliteitskaarten en POP’s zijn gebundeld in een map, dat het kwaliteitshandboek van de school genoemd zou kunnen worden. We zijn nog midden in het traject, maar we zien nu al dat het werkt! Een aanbevolen werkwijze die absoluut niet ingewikkeld is.
Resultaten
Het gesprek over de (sub)doelen (hoe doen we de dingen en hoe willen we ze doen) is minstens zo waardevol als de neerslag van doelen die uit dit overleg voortvloeien! We zijn steeds met elkaar in gesprek over ons onderwijs, onze school. De doelen worden gebundeld, samen met de POP’s en zo heb je een zichtbaar resultaat: het kwaliteitshandboek van de school. Dit handboek is geen mooie map die in de kast komt te staan, maar een ‘levend’ document dat voor veel doeleinden gebruikt wordt. IPB en kwaliteitszorg krijgen zo een vanzelfsprekende plaats binnen de organisatie. Dat is het mooiste resultaat.
Leerpunten en navolging
De beschreven werkwijze is eenvoudig en vrij gemakkelijk in te voeren. De kracht ligt in de eenvoud. Wanneer je aanhikt tegen invoering van IPB en kwaliteitszorg is deze werkwijze aan te raden. Je moet wel bedenken dat het heel veel tijd kost om samen met je team doelen te stellen voor alle onderwerpen. Het is daarom aan te bevelen om in het vergaderrooster veel tijd vrij te maken voor ‘kwaliteitszorg’ (lees: doelen stellen en kaarten scoren). Verder is het aan te bevelen om de onderwerpen ‘pedagogisch klimaat’ en ‘didactisch handelen’ als eerste te nemen, want deze onderwerpen vormen echt de kern van je onderwijs. Wij gebruiken het programma ‘WMK-PO Kwaliteitszorg gebaseerd op het Toetsingskader Primair Onderwijs’, waarmee we de kwaliteitskaarten digitaal kunnen invullen, scoren en aanpassen.
Adresgegevens en voorbeeldsite
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Alex de Bruijn, directeur School met de Bijbel te Noordeloos tel. 0183 58 12 66 e-mail: a.debruijn@smdbnoordeloos.nl Cees Bos is werkzaam voor Bos Onderwijs Consultancy. tel. 0318 64 65 68 e-mail:chbos@introweb.nl website: http://bocwmkpo.web-log.nl
Aan onze collega’s in het onderwijs die het graag goed doen!
Vast en zeker hebben jullie regelmatig ook het gevoel 'waar zijn we mee bezig?'
Wet BIO, zeven competenties, POP (Persoonlijk Ontwikkelings Plan), Team Ontwikkelingsplan, Bekwaamheidsdossier, Schoolplan, handelingsplan, …plan, ...plan, ...plan, ...plan.
Is er ook nog tijd om over en met de leerlingen nuttig bezig te zijn? Als manager probeer je er voor te waken dat de groep voor de groepsleerkracht het belangrijkste blijft en dat daar dan ook de meeste tijd en energie in gestopt wordt. Als je dit nastreeft als manager loop je wel het risico dat er een aantal plannen op de plank komen te staan die geschreven zijn door het MT-team en daar staan te wachten tot ze eindelijk grijs van het stof zijn. Geschreven alleen omdat een ambtenaar het wel een leuk en goed idee vond.
Vorig jaar zijn wij verenigingsbreed gaan zoeken hoe we bovenstaande “plandruk” doelmatig en bij het team, zonder werkdruk toch draagvlak creërend, zouden kunnen realiseren.
Wij zijn uitgekomen bij WMK (Werken Met Kwaliteitskaarten) van Cees Bos. In zijn flyer belooft hij niets te veel. Ongelooflijk het werkt!!!! Zeker wanneer je het invoert onder de bezielende leiding van Cees Bos.
Alle hot items uit het onderwijs komen aan de beurt. Zoals de inspectie naar de school kijkt, leer je binnen de kortste tijd ook naar je school te kijken en jij niet alleen, het hele team.
Door middel van quick-scans worden alle domeinen uit het toezichtkader van de inspectie en het hele gebied van Integraal Personeelsbeleid doorgelicht. Het mooie van het systeem is dat de kaarten die voor de quick-scans gebruikt worden voor elke school afzonderlijk aangepast kunnen worden. Dit vergroot de betrokkenheid van de teamleden. Het is nu ook iets van hen. Hierdoor ontstaat een draagvlak en wat wil een manager nog meer?
Voor allen die nog twijfelen om WMK aan te schaffen zijn wij beschikbaar voor nadere informatie.
Marjolein van der Klooster (docent van het jaar) en Adri Willemse Van het Palmenhofteam.
O118 – 650202 e-mail: palmenhof@vco-middelburg.nl website: http://www.vco-middelburg.nl/palmenhof